BIOS


Setup zawarty w BIOS-ie przechowuje najważniejsze informacje dotyczące sprzętu oraz umożliwia modyfikację niektórych ustawień systemowych, które są zapamiętywane w bateryjnie podtrzymywanej pamięci RAM. Pamięć ta nie ulega wymazaniu po odłączeniu zasilania. BIOS działający w ten sposób nosi nazwę Flash BIOS i może być wznawiany (ang. update) tzn. można wczytywać jego nowsze wersje, które można znaleźć na przykład w internecie.

Włączanie Setupu

Award BIOS jest aktywowany natychmiast po włączeniu komputera. BIOS odczytuje informacje o systemie zawarte w układach typu CMOS i rozpoczyna proces kontroli i konfiguracji systemu. Kiedy już zakończy wszystkie związane z tym operacje i rozpocznie poszukiwanie systemu operacyjnego na zainstalowanych w komputerze napędach, w kolejności wskazanej przez użytkownika. Po wystartowaniu systemu operacyjnego BIOS przekazuje mu kontrolę.
Kiedy BIOS zarządza systemem operacyjnym Setup można włączyć poprzez wciśnięcie klawisza Del natychmiast po włączeniu systemu komputerowego, kiedy na dole ekranu pojawi się komunikat:

Press DEL to enter SETUP

Jeśli komunikat zniknie zanim zdążymy uruchomić SETUP, należy ponowić próbę poprzez restart komputera przyciskiem Reset lub równoczesne wciśnięcie klawiszy: Ctrl+Alt+Del. Jeśli zrobimy to w niewłaściwym czasie, to zostanie wyświetlony komunikat:

PRESS F1 TO CONTINUE, DEL TO ENTER SETUP

BIOS składa się z następujących sekcji:

- Standard CMOS - wyświetla informacje dotyczące napędów dyskowych (HDD, FDD)
- BIOS features setup - wyświetla informacje o ustawieniach które mają wpływ na tępo pracy systemu
- Chipset features setup - wyświetla informacje o funkcjach i urządzeniach obsługiwanych przez chipset
- Power managment setup - wyświetla informacje o funkcjach Green (oszczędzania energii)
- PNP/PCI configuration - wyświetlone zostaną ustawienia dotyczące konfiguracji PCI i ISA
- Load BIOS defaults - odtworzone zostaną ustawienia BIOS-u i parametry systemu, które będą standardowo bezpieczne dla zastosowanej konfiguracji
- Load Performance defaults - tak jak wyżej lecz teraz zostaną załadowane ustawienia, które system uzna za najlepsze dla konfiguracji
- Integrated peripherals - wyświetlone zostaną informacje o urządzeniach peryferyjnych i portach komputera
- Supervisor password - zmiana, ustawienie lub wyłączenie hasła. Ogranicza dostęp do systemu i Setupu lub tylko do Setupu
- User password - zmiana, ustawienie lub wyłączenie hasła. Opcja umożliwia ograniczenie dostępu do systemu operacyjnego
- IDE HDD auto detection - automatyczne konfigurowanie parametrów dysku twardego
- Save & exit setup - wyjście z BIOS-u z jednoczesnym zachowaniem wprowadzonych zmian
- Exit without saving - opuszczenie BIOS-u bez zachowywania jakichkolwiek zmian

STANDARD CMOS SETUP

- Date - umożliwia wstawienie daty w formacie dzień tygodnia, miesiąc, numer dnia, rok
- Time - umożliwia ustawienie czasu rzeczywistego w formacie hh, mm, ss. Czas ten jest liczony przez osobny zegar przez 24 godziny.
- Primary/Secondary Master/Slave - umożliwia określenie parametrów dysków twardych (takich jak: rozmiar, liczba cylindrów, liczba głowic, liczba ścieżek, sektorów) przyłączonych do kontrolera pierwszego lub drugiego w trybie master lub slave. Informacje dotyczące parametrów dysku zawarte są na naklejce dysku. Możemy je wprowadzić ręcznie lub automatycznie. W zależności od wielkości dysku ustawiamy także tryb pracy (MODE): Normal (dla dysków mniejszych niż 528 MB) LBA (dla dysków większych niż 8,4 GB) Large (dla dysków większych niż 528 MB) Auto (automatyczne wykrycie trybu dysku)
- Drive A / Drive B - identyfikacja typu napędu dyskietki stacji A lub B (np. 5"1/4' - 360 K; 3,5"- 1,44 MB)
- Floppy 3 mode support - opcja używana tylko przy komputerach japońskich
- Video - wykrywanie typu pracy monitora i karty graficznej (Mono, VGA, SVGA, CGA)
- Halt on - opcja ustawia kiedy komputer zostanie zatrzymany, w przypadku wykrycia błędu związanego z zasilaniem
- No errors - system nie będzie zatrzymany przy wystąpieniu jakiegoś błędu, użytkownik zostanie tylko poinformowany o błędzie
- All errors - system będzie zatrzymany przy wystąpieniu jakiegokolwiek błędu
- All, but keyboard - system będzie zatrzymany przy wystąpieniu jakiegoś błędu, z wyjątkiem błędu klawiatury
- All, but diskette - tak jak wyżej, ale z wyjątkiem błędu dyskietki
- All, but disk/key - tak jak wyżej , ale z wyjątkiem błędu dyskietki lub klawiatury
- Memory - wyświetlenie informacji o wielkości pamięci RAM, ilości pamięci przeznaczonej na pamięć podstawową, rozszerzoną i inne

BIOS FEATURES

- Virus Warning - włączenie opcji powoduje, że na ekranie zostanie wyświetlony komunikat i gdy nastąpi próba zapisu w boot sektor lub do partycji HDD. Zapis taki wprowadzają zazwyczaj wirusy, gdy się aktywują. Po wyświetleniu takiego komunikatu system zostanie zatrzymany. Zalecane jest w takiej sytuacji uruchomienie programu antywirusowego i sprawdzenie czy system nie jest zainfekowany
- CPU Internal Cache / External Cache - opcja pozwala na włączenie lub wyłączenie pamięci Cache L1 i L2 wbudowanej w procesor
- CPU L2 Cache ECC Checking - włączenie lub wyłączenie funkcji ECC. Funkcja ta odpowiada za sprawdzanie i eliminację błędów w pamięci przy wykorzystaniu dodatkowych bitów kontrolnych
- Procesor Number Feature - opcja ta odnosi się tylko do procesora PIII. Włączenie opcji powoduje, że unikalny kod zawarty w tym procesorze będzie udostępniony aplikacjom. Gdy pracujemy w sieci numer ten będą mogły poznać także inne osoby
- Quick Power on Self Test - włączenie opcji powoduje, że podczas uruchamiania komputera BIOS pomija niektóre testy co sprawia, że komputer uruchamia się szybciej (zaprzestanie badania niektórych podzespołów i testowania pamięci)
- CPU Update Data -
- Boot from LAN first - opcja umożliwia uruchomienie systemu w sieci LAN
- Boot Sequence - ustawienie kolejności w jakiej ma być szukany system operacyjny podczas startu komputera np. A, C, SCSI. System najpierw sprawdza dyskietkę A, później dysk C, a później SCSI
- Swap Floppy Drive - włączona opcja zamienia nazwy dysków np. dysk A traktowany będzie jak dysk B i odwrotnie
- VGA Boot from - ustalamy na jakim złączy będzie karta graficzna PCI czy AGP
- Boot Up Floppy Seek - włączenie / wyłączenie opcji sprawdzania stacji dyskietek starszej generacji (o pojemności 360 KB) podczas startu komputera
- Boot Up Numlock Status - włączenie lub wyłączenie klawiatury numerycznej po starcie komputera
- Typematic Delay - ustawiamy czas od pierwszego wciśnięcia klawisza do powtórzenia tego samego klawisza w komputerze. Ustawiamy czas od 250 do 1000 ms
- Security Option - ustalamy tutaj w jaki sposób chcemy chronić nasz komputer przed niepowołanymi osobami. Możemy ograniczyć dostęp do Setupu lub systemu i Setupu. System (ograniczamy dostęp do systemu i setupu. System i Setup nie uruchomi się jeżeli za pierwszym razem nie podamy właściwego hasła) Setup (system uruchomi się, ale nie będziemy mieli dostępu do Setupu gdy nie podamy właściwego hasła) Przed uruchomieniem tej opcji należy w sekcji "Supervisor Password" lub "User Password" ustawić hasło
- PCI/VGA Palette Snoop - niektóre karty graficzne są niezgodne ze standardem VGA (np. dekodery MPEG) i mogą nie wyświetlać obrazu na ekranie. Włączenie tej opcji może usunąć ten problem. Gdy używamy normalnej karty graficznej zalecane jest wyłączenie tej opcji.
- Assign IRQ for VGA - ustalenie przerwania dla karty graficznej
- OS Select for DRAM >64MB - gdy używamy systemu operacyjnego OS/2 i pamięć ta jest większa niż 64MB ustawiamy opcję na OS/2. Dla innych systemów ustawiamy Non-OS/2
- HDD Smart Cappability - włączenie / wyłączenie opcji
- Raport no FDD for Win 95 - opcja umożliwia przydzielenie przerwania dla FDD. Są dwie opcje: No (ustawiamy 6 przerwanie dla FDD) Yes (przerwanie zostanie ustalone automatycznie)
- Video BIOS Shadow - ustawiamy czy Video BIOS ma być kopiowany do pamięci czy też nie

CHIPSET FEATURE

- EDO CAS x#/RAS x# MA Wait State - ustawiamy cykle oczekiwania na liniach kolumn CAS i wierszy RAS. Linie te pozwalają na zaadresowanie konkretnych komórek w pamięci
- SDRAM CAS latency time - ustalamy z jaką szybkością ma pracować pamięć SDRAM. Do wyboru możliwe są opcje: 3 (SDRAM pracował będzie z szybkością 67..83 MHz) 2 (SDRAM pracował będzie z szybkością 100 MHz) Auto (szybkość pamięci ustawiona zostanie automatycznie)
- DRAM Data Integrity Mode - ustawiamy czy pamięć SDRAM jest standardową 64 bitową pamięcią DRAM (opcja Non ECC) czy też 72 bitową pamięcią z systemem ECC (opcja ECC)
- System BIOS Cachable - ustala czy dostęp do BIOS-u odbywa się za pośrednictwem cache-u. Włączenie opcji powoduje przeniesienie BIOS ROM-u do pamięci o adresie F000h-FFFFFh. Przeniesienie takie powoduje lepszą pracę systemu, jednakże gdy jakiś program zapisze coś do tego obszaru pamięci system będzie działał błędnie
- Video BIOS/RAM Cachable - ustala czy dostęp do Video BIOS/RAM odbywa się za pośrednictwem pamięci cache
- 16 bit I/O Recovery Time - podajemy czas odświeżania portów I/O
- Memory Hole at 15M-16M - zarezerwowanie obszaru pamięci od 15 MB do 16 MB dla układów ISA
- Delayed Transaction - opcja pozwala na wprowadzenie opóźnienia w systemie dla wolnych urządzeń ISA
- Slow Down CPU Cycle - określamy jak ma się zachować system przy wzroście temperatury procesora, czy prędkość taktowania CPU zostanie zmniejszona, czy będzie on pracował normalnie
- Shutdown Temp - określamy przy jakiej temperaturze procesora system zostanie wyłączony
- Temp. Select - wybór temperatury
- Temp. Alarm - określamy czy system uruchomi alarm, gdy temperatura procesora zostanie przekroczona ponad ustaloną wartość, czy też nie

INTEGRATED PHERIPHERALS

- IDE HDD Block Mode - włączenie lub wyłączenie zapisu blokowego na dysku twardym
- IDE Primary /Secondary Master /Slave PIO - opcja umożliwia wybranie trybu pracy PIO każdego z czterech urządzeń. Ustawienie opcji na Auto powoduje, że BIOS automatycznie wykryje tryb pracy dysku
- On Chip Primary /Secondary PCI IDE - włączenie lub wyłączenie pierwszego /drugiego kontrolera IDE, znajdującego się na płycie głównej
- USB Keyboard Support - opcję ustawiamy na włączoną gdy będziemy korzystać z klawiatury na port USB, w przeciwnym razie wyłączamy ją
- On Board FDD Controller - włączenie sterownika stacji FDD, znajdującego się na płycie
- On Board Serial Port 1/2 - ustalenie adresu i przerwania lub wyłączenie portu szeregowego 1/2 znajdującego się na płycie
- On Board Parallel Port - ustalenie adresu i przerwania lub wyłączenie portu równoległego znajdującego się na płycie
- Parallel Port Mode - ustawienie trybu pracy portu równoległego
- PS/2 Mouse Power On - ustawiamy, jak za pomocą myszki włączać komputer (np. przez podwójne kliknięcie)
- Keyboard Power On - ustawiamy jak za pomocą klawiatury włączyć komputer Power Key (jeden klawisz odpowiedzialny za włączenie) Multikey (kombinacja klawiszy (maksymalnie pięć) odpowiedzialnych za włączenie komputera. Kombinację tę ustalamy w następnej opcji - KB Power On Multikey)

PnP / PCI CONFIGURATON

- PNP OS Installed - ustawienie to mówi BIOS-owi czy system operacyjny zawiera funkcję PnP OS czy też nie. Funkcja PnP porządkuje otoczenie systemowe
- Resources Controlled by - opcja umożliwia automatyczną lub ręczną konfigurację urządzeń przypinanych do magistral
- Reset Configuratin Data - zresetowanie konfiguracji
- IRQ# /DMA# assigned to - pól tych używamy do wyznaczania przerwania i numeru kanału DMA urządzeń przypinanych do magistrali PCI lub ISA
- Used mem base addr - pole to służy kartom ISA, które żądają pamięci od adresu 1M. Tutaj ustalamy początek adresu bazowego. Gdy pole to będzie aktywne musimy wybrać rozmiar bloku pamięci w opcji Used MEM Lenght
- Assign IRQ for USB - wybieramy numer przerwania dla magistrali USB. Gdy go nie wybierzemy, magistrala USB i urządzenia do niej przypięte nie będą działać

POWER MANAGMENT

- Power Managment - włączenie lub wyłączenie funkcji Green (oszczędzania energii). Są trzy tryby oszczędzania energii: minimalne oszczędzanie energii (tryb Doze=1 godz., tryb Standby=1 godz. tryb Suspend=1 godz., HDD Power Down=15 min.) maksymalne oszczędzanie energii(Doze=1 min., Standby=1 min., Suspend=1 min., HDD Power Down=1 min.) definiowany samodzielnie(tryby Doze, Standby, Suspend od 1 min. do 1 godz., HDD Power Down=1÷15 min.)
- PM Control APM - włączenie lub wyłączenie programowej funkcji APM. Funkcja ta (Advanced Power Managment) powoduje że urządzenia przechodzą w stan Max Power Managment
- Video Off Method - ustawiamy tutaj w jaki sposób monitor ma oszczędzać energię: V/H SYNC Blank (system wyłączy odświeżanie pionowe i poziome monitora, a do portu zapisuje pusty video bufor) Blank Screen (system tylko czyści bufor video) DPMS (system używa standardu DPMS do kontrolowania karty graficznej)
- Suspend Mode - określamy czas po jakim komputer przejdzie w tryb Suspend. Czas ten waha się od 1 min. do 1 godz.
- HDD Power Down - określamy czas po jakim dysk twardy zostanie odłączony od zasilania. Czas : 1..15 min.
- VGA Active Monitor - gdy opcja jest włączona monitor nie zostanie wyłączony, gdy karta graficzna będzie przesyłać sygnały do monitora. Gdy opcja jest wyłączona monitor zostanie wyłączony niezależnie od tego czy karta graficzna wysyła sygnał czy też nie
- Soft-off by PWR-BTTN - opcja definiuje ustawienie przycisku Power (PW) Instant-off (przycisk pracuje normalnie) Delay 4 sec. (przycisk włącza i wyłącza komputer, ale gdy komputer jest włączony przytrzymanie przycisku PW przez czas do 4 sekund powoduje przejście w tryb Suspend. Przytrzymanie przycisku przez czas dłuższy niż 4 sek. powoduje wyłączenie komputera. Gdy komputer znajduje się już w trybie Suspend, naciśnięcie przycisku powoduje powrót do normalnego trybu pracy, natomiast przytrzymanie przycisku przez co najmniej 4 sekundy powoduje wyłączenie komputera)
- System after AC Back - określa jak ma się zachowywać system po pojawieniu się w zasilaczu napięcia zmiennego
Soft-off (system uruchomi się po naciśnięciu przycisku PW) Full-on (system nie czeka na naciśnięcie przycisku, od razu się uruchamia)
- Power LED in Suspend - ustalamy jak ma się zachować dioda LED Power w przypadku przejścia do trybu Suspend : czy ma mrugać (blinking), świecić się cały czas (on), czy wyłączyć się (off)
- CPU Fan off in Suspend - określamy czy wiatraczek procesora ma zostać wyłączony po przejściu w tryb Suspend
- Modem Ring ON/Wake On Lan - ustalamy czy komputer będzie mógł być włączony zdalnie np. za pomocą modemu
- Resume by Alarm - włączenie tej opcji powoduje pojawienie się dwóch nowych opcji : Date (of month) Alarm i Time Alarm. W pola te możemy wpisać datę i godzinę o której komputer ma wyjść z trybu Suspend lub Sleep
- Reload Global Timer Events - w opcji tej zaznaczamy urządzenia, które będą monitorowane po przejściu systemu w tryb oszczędzania energii. Aktywność któregoś z zaznaczonych urządzeń spowoduje wyzerowanie licznika Suspend (licznik ten wprowadza system w tryb Suspend)

LOAD BIOS DEFAULTS

Gdy utracimy dane z BIOS-u lub przestawiając niektóre ustawienia spowodujemy nienormalną pracę systemu, możemy odtworzyć wszystkie ustawienia korzystając z tej opcji. Najeżdżamy kursorem na tę opcję i wciskamy "Enter", pojawi się pytanie czy odtworzyć standardowe ustawienia. Wówczas wciskamy 'Y' i ustawienia zostaną załadowane.

LOAD PERFORMANCE DEFAULTS

Jak wyżej. Odtworzone zostaną ustawienia, które system uzna za najlepsze dla konfiguracji.

SUPERVISOR/USER PASSWORD

Obie sekcje umożliwiają zabezpieczenie komputera przed niepowołanymi osobami. Gdy chcemy wprowadzić hasło najeżdżamy na opcję, wciskamy 'Enter', a następnie podajemy swoje hasło i zatwierdzamy 'Enter'. Dla potwierdzenia poprawności hasła musimy podać je jeszcze raz. Zależnie od wybranej sekcji, będziemy musieli podawać hasło przy uruchomieniu systemu i\lub przy próbie wejścia do Setupu.

IDE HDD AUTO DETECTION

Opcja ta pozwala na automatyczne wykrycie parametrów dysków twardych. Nie musimy ich konfigurować w sekcji STANDARD. Gdy wybierzemy 'Y' podane parametry wpisane zostaną do BIOS-u, gdy wybierzemy 'N' parametry zostaną zatwierdzone, ale nie zostaną wpisane do BIOS-u.

SAVE & EXIT SETUP

Wyjście z Setupu z jednoczesnym zapisaniem wprowadzonych zmian.

EXIT WITHOUT SAVING

Tylko wyjście z BIOS-u bez zachowywania zmian.

Dzięki takim informacjom BIOS powinien stać się choć troszkę bardziej jaśniejszy i pamiętajcie praktyka zawsze jest ważniejsza, tylko czasami można coś zepsuć :].


www.piotrsog.prv.pl